Lucky Luke là chàng
cao bồi, nhân vật chính trong bộ
truyện tranh cùng tên do họa sĩ người
Bỉ Morris sáng tác từ năm
1946. Những truyện
Lucky Luke đầu tiên được in trên báo Spirou tiếp đó Pilote, trước khi được phát hành dưới dạng tập truyện tranh. Tập truyện tranh này thành công rực rỡ trong khoảng
1957 đến
1977 với sự tham gia viết kịch bản của
René Goscinny.
Tuy rất nổi tiếng tại
châu Âu, tập truyện tranh này ít được in tại các nước sử dụng
tiếng Anh.
Lucky Luke đã được dịch ra tiếng Việt và được
nhà xuất bản Trẻ phát hành.
LỊCH SỬ
Vào
Giáng sinh năm
1946, tác giả Morris, khi đó là họa sĩ minh họa cho tờ báo hài hước Le Moustique, lần đầu tiên cho xuất hiện nhân vật Lucky Luke trong tạp chí truyện tranh
Spirou với
Câu truyện Arizona 1880. Từ năm
1948, tuy chuyển sang
Mỹ sinh sống, nhưng Morris vẫn tiếp tục với nhân vật Lucky Luke và gửi các bản thảo của mình cho ban biên tập của Spirou. Cũng chính trong thời gian ở Mỹ, Morris đã gặp gỡ và làm quen với
René Goscinny, tác giả kịch bản chính của nhiều tập truyện
Lucky Luke sau này.
Năm
1949, nhà xuất bản
Dupuis của
Bỉ cho xuất bản tập truyện tranh
Lucky Luke đầu tiên
Mỏ vàng của Dig Digger. Trong những năm sau đó, Morris lần lượt cho xuất bản 8 tập tiếp theo mà ông vừa là họa sĩ, vừa là tác giả kịch bản. Năm
1957, từ tập truyện thứ 9, Morris hợp tác cùng với René Goscinny - trừ tập 10 ông vẫn là tác giả độc nhất.
Từ năm
1968 tới
1987, các tập
Lucky Luke được nhà xuất bản
Dargaud của
Pháp tiếp tục phát hành. Sau khi René Goscinny mất, Morris hợp tác với nhiều tác giả kịch bản khác như
Xavier Fauche,
Bob de Groot,
Jean Léturgie,
Hartog van Banda,
Vicq,
Guy Vidal... Từ tập 60 vào năm
1991 cho tới tập 67 vào năm
1998, Lucky Luke được xuất bản bởi
Lucky Productions. Sau đó, từ tập 68 vào năm
2000 được tiếp tục với nhà xuất bản
Lucky Comics.
Sau khi Morris mất vào năm
2001, nhà xuất bản Lucky Comics phát hành serie
Những cuộc phiêu lưu của Lucky Luke (
Les aventures de Lucky Luke) với nét vẽ của họa sĩ
Achdé.
BỐI CẢNH VÀ CỐT TRUYỆN Bổi cảnh chính của
Lucky Luke là miền Tây nước
Mỹ cuối
thế kỷ 18. Cũng có khi xuất hiện những cảnh ở bờ Đông và cả bên ngoài nước Mỹ như
Canada và
Mexico. Giống như các bộ
phim cao bồi, hình ảnh thường thấy trong Lucky Luke là những đồng cỏ, các thị trấn, quán rượu, các chuyến
xe lửa... và
nhà tù, nơi trú ngụ thường xuyên của
anh em nhà Dalton.
Trong
Lucky Luke, các thị trấn thường được giới thiệu bằng một bảng gỗ với những câu đe dọa hài hước. Trong thị trấn luôn có quán rượu, nhà băng, đồn cảnh sát... Những quán rượu, với các vũ nữ mập mạp nhảy múa trên sân khấu, cây đàn
piano, các bàn cờ bạc... là nơi thường xuyên xảy ra ẩu đả và kết thúc với một kẻ bay ra ngoài rơi vào máng nước của
ngựa. Còn trong nhà tù, các tù nhân luôn làm cộng việc đập đá. Các chuyến xe lửa thì thường không tới đúng giờ vì bị cướp chặn.
Nhiều cốt truyện của Lucky Luke được dựa theo các sự kiện có thật trong lịch sử miền Tây nước Mỹ. Tập
Dây kẽm gai trên đồng cỏ nói tới cuộc tranh chấp của các chủ trại.
Cuộc đổ xô tới Oklahoma nói tới sự kiện ngày
22 tháng 4 năm
1889 khi hơn 100 000
boomer tham gia vào cuộc đổ xô tới
Oklahoma để giành đất.
Trang trại O.K Corral nói về cuộc đấu súng huyền thoại của miền Tây tại
O.K. Corral.
Đoàn ngựa con tốc hành nói về công ty
Pony Express với việc cố gắng rút ngắn thời gian vận truyện thư từ giữa miền Tây và miền Đông.
Sợi dây biết hát nói về việc xây dựng
điện báo tại Hoa Kỳ...
Tuy nói về miền Tây, nhưng
Lucky Luke rất ít bạo lực. Các sự kiện được thể hiện một cách hài hước theo kiểu truyện tranh. Ví dụ như kết thúc vụ đấu súng O.K Corral mà không có ai chết hay bị thương. Tên cướp
Billy the Kid cũng chỉ bị Lucky Luke phạt đánh vào mông và tiếp tục xuất hiện trong những tập khác. Trong toàn bộ các tập truyện, Lucky Luke chỉ một lần duy nhất bắt hạ Mad Jim trong tập đầu tiên
Mỏ vàng của Dick Digger và một lần khác bắn bị thương Nhện chân dài Phil de Fer - cả hai tập đều do Morris tự viết kịch bản.
Các cuộc chiến với
người da đỏ cũng thường xuyên được đề cập nhưng luôn kết thúc êm đẹp với sự kiện hai bên cùng ngồi hút "tẩu thuốc hòa bình".
Hình ảnh không đổi cuối mỗi tập truyện là Lucky Luke cưỡi chú ngựa Jolly Jumper đi về phía cuối chân trời và hát bài "
Tôi là gã cao bồi nghèo đơn độc, rong ruổi trên đường dài xa quê hương, mà đường về nhà còn xa..." bằng
tiếng Anh:
«
I'm a poor lonesome cow-boyAnd a long far way from home »
NHÂN VẬT
Nhân vật chính Lucky Luke là một anh chàng cao bồi nghèo đơn độc của
miền Tây nước Mỹ cuối
thế kỷ 19. Với biệt danh
"bắn nhanh hơn cái bóng của mình", Lucky Luke lang thang khắp miền Tây bảo vệ cho công lý và lẽ phải.
Trong những tập đầu tiên, diện mạo và tính cách của Lucky Luke chưa thực sự định hình. Những tập truyện về sau, hai tác giả
Morris và
René Goscinny xây dựng hình ảnh Lucky Luke như một anh chàng cao bồi vui tính, độc thân, bề ngoài thường với chiếc mũ trắng, áo gi-lê đen, sơ mi vàng và cổ đeo chiếc khăn màu đỏ. Ban đầu, Lucky Luke luôn xuất hiện với điếu
thuốc lá trên môi, nhưng về sau để tránh hình ảnh người hùng nghiện thuốc lá, Morris cho thay thế bằng một cọng cỏ. Sử lý các tình huống một cách hài hước thông minh, cộng với tài bắn súng và sự may mắn, Lucky Luke luôn thành công ở cuối mỗi tập truyện.
Đồng hành với Lucky Luke là
Jolly Jumper, chú ngựa chạy nhanh nhất miền Tây. Là con ngựa đặc biệt, Jolly Jumper biết đi trên dây, thông minh tới mức cùng chơi cờ với Lucky Luke và khi nói truyện có thể trính dẫn cả văn học. Jolly Jumper nhiều lần cứu Lucky Luke thoát khỏi các tình huống khó khăn nhưng hai nhân vật này thương xuyên trêu trọc nhau. Như trong tập
Nàng Sarah Bernhardt, Jolly Jumper chê bai vì Lucky Luke soi gương trước khi đi gặp
Sarah Bernhardt, còn Lucky Luke trêu rằng Jolly Jumper không mặc gì khi chú ngựa này không đeo yên. Đặc biệt Jolly Jumper rất ghét con chó
Rantanplan.
Nhân vật phản diện thường xuyên nhất trong tâp truyện tranh là anh em nhà
Dalton. Từ mẫu những nhân vật có thật trong lịch sử miền Tây, Morris đã xây dựng nên bốn tên cướp Dalton nhưng lại cho chúng chết ngay khi vừa xuất hiện. Về sau, Morris và René Goscinny đã cho chúng sống lại bằng cách xuất hiện các anh em họ của Dalton. Băng cướp Dalton sau bao gồm: Joe, Jack, William và Averell. Trong đó Joe là anh cả, lùn nhất nhưng cũng hung hãn nhất, chỉ huy của cả nhóm. Sau đó tới Jack, William, dần cao hơn nhưng cũng bớt hung hãn hơn. Cuối cùng là Averell, em út, cao nhất và cũng ngốc nhất nhà. Các tập truyện thường bắt đầu bằng việc anh em Dalton trốn khỏi nhà tù, và kết thúc khi chúng bị Lucky Luke bắt trở lại.
Một nhân vật thường xuất hiện trong Lucky Luke nữa là
Rantanplan, mênh danh
"con vật ngu ngốc nhất miền Tây" hay
"chú chó ngốc hơn cả cái bóng của mình". Rantanplan là chú chó của trại giam và được các nhân viên giao cho nhiệm vụ canh giữ bọn Dalton. Morris đã xây dựng nhân vật Rantanplan dựa trên một nguyên mẫu có thực là
Rin Tin Tin, một con chó thông minh, dũng cảm thường xuất hiện trên các bộ phim của hãng
Warner Bros vào những năm
1920. Nhưng ngược lại với Rin Tin Tin, Rantanplan là chú chó ngu ngốc, nhát chết, tham ăn, và có cái mũi bị điếc. Trong thực tế, chú chó Rin Tin Tin là một diễn viên ngôi sao, với cát xê cao, đi xe hơi và nhiều người phục vụ... và tác giả Morris đã đưa những chi tiết này vào tập
Gia tài của Rantanplan.
Một số nhân vật khác thường lặp lại trong
Lucky Luke như những tay nhà đòn với bộ lễ phục đen và nước da mai mái, luôn tìm cách trục lợi từ các vụ giết người hoặc
treo cổ. Các cô vũ nữ thường mập mạp và hút thuốc. Nhân vật cụ cố ngồi trên xe lăn, tai
điếc, cắm chiếc loa kèn vào tai và thường xuyên hỏi lại. Những người Mexico với cái mũ rộng vành ngủ ngay cạnh đường ray. Những
người Hoa với mãi tóc đuôi sam làm đầu bếp hoặc nghề giặt ủi...
Nhiều nhân vật có thật ở miền Tây cũng được tác giả đưa vào tập truyện.
Billy the Kid trở thành một tên cướp trẻ con liều lĩnh.
Calamity Jane thành một người bạn của Lucky Luke, mạnh mẽ nhưng hay chửi tục và nhai
thuốc lá. Nghệ sĩ nổi tiếng
Sarah Bernhardt sang
Mỹ biểu diễn và cũng được Lucky Luke hộ tống... Các
tổng thống Mỹ cũng nhiều lần xuất hiện trong truyện.
Ngược lại, một số nhân vật hư cấu trong truyện lại được Morris vẽ theo nguyên mẫu nổi tiếng. Như một phù thủy da đỏ có gương mặt của ca sĩ
Elton John, nhân vật kẻ săn tiền thường có vẻ bề ngoài của diễn viên
Lee Van Cleef hay một tên cướp giống với diễn viên
Louis de Funès, diễn viên
Jack Palance trở thành Nhện chân dài...
trích từ Wikipedia